قلل سهند و جام
باد سهند بین که : برین مرغزارها
چون میکند ز نرگس و لاله نگارها؟
در باغ رو ، که دست بهار از سر درخت
بر فرقت از شکوفه بریزد نثارها اوحدي مراغه ای
عشق به طبيعت ، عشق به زندگي است و مرگ آنجاست كه عشق نيست . كوهنوردي عشق به طبيعت است و عشق به طبيعت ورزش ما نيست ، باور ماست ، زندگي ماست .
به راستي كه كوهنوردي فقط ورزش نيست ، كوهنوردي يك روش زندگي است .
" سر ادموند هيلاري "
دو کودک خردسال اهل میاندوآب که اصرار به صعود قله را داشتند ولی با اصرار ما بازگشتند.
كوهنوردان زيادي همه ساله از سراسر ايران براي صعود قله سهند در فصل تابستان بخصوص در اولين جمعه تيرماه به منطقه آذربايجان مي آيند .
سهند منطقه كوهستاني مهمي در آذربايجان شرقي است . اين كوهستان از طرف غرب به درياچه اروميه ، آذر شهر و عجب شير، از سمت شرق به شهرستان هشترود ، از شمال به اتوبان بستان آباد به تبريز و ازجنوب به جلگه مراغه و بناب محدود مي شود .
نقشه ای از کتاب کوهنوردی در ایران نوشته آقای علی مقیم
اينجانب به همراه دوست خوبم آقاي حسن ميرصالحيان روز چهارشننبه اول مرداد با يك دستگاه اتوبوس ساعت 9 شب به سمت مراغه حركت كرديم و ساعت 6 صبح روز پنجشنبه به مراغه رسيديم .
ساعت 7 صبح پس از يك ساعت ، چك و چانه زدن با رانندگان محترم مراغه اي ، بلاخره با كرايه كردن يك خودرو پرايد به مبلغ 35000 تومان بصورت رفت و برگشت با چهار ساعت توقف تا قخ بولاغ ، از مراغه خارج شديم .
از مراغه تا قخ بولاخ ( به تركي يعني چهل چشمه ) را بمدت 1:30 دقيقه از طريق جاده اي خاكي و پر دست انداز گذشتيم . در طول مسير از چندين روستا گذر كرديم كه آخرين آنها كُرده ده بود .
دورنمای روستای کُرده ده
لبنيات ، پنير و عسل سهند ، مديون وجود گياهان معطر ، آب و هواي كم نظير ييلاقي و چشمه هاي بي شمار سهند است . منطقه كوهستاني سهند بيش از 20 قله بزرگتر از 3000 متر دارد .
چاي كوهي
سهند را عروس كوهستانهاي ايران مي گويند زيرا سطح تمام منطقه كوهستان پوشيده از گياه ، چمن ، گل و مرتع بوده . و در بهاران گلزاري بي نظير و بي همتاست .
ساعت 8:30 دقيقه از كنار چشمه اي معروف به قخ بولاغ با آبي خنك و گوارا و همينطور از كنار مسكن عشاير دامدار منطقه صعود خود را شروع كرديم .
بر خلاف تصورم كه فكر ميكردم بخاطر فصل تابستان و مرداد ماه هوا بايستي گرم باشد ، هوا بسيار دلپذير و مطبوع بود و هواي بسيار خنكي پوست صورت را نوازش مي داد .
هنوز در دامنه هاي سهند بوي بهار مي آمد و گلهاي رنگارنگ خودنمايي مي كردند . در طول مسير خرگوشي بزرگ توجه ما را به خود جلب كرد كه با سرعتي زياد در حال فرار بود .
پس از اندك زماني به يك مار خوش خط و خال با بدني باريك و دراز نيز برخورد كرديم كه با ديدن ما خود را در لا به لاي سنگها مخفي كرد .
مارها از جمله خزندگاني هستند كه علي رغم ظاهري ترسناك ، براي طبيعت بسيار مفيد بوده و سهم به سزايي در توازن طبيعت دارند .
بد نيست بدانيد تاكنون 2700 گونه مار شناسايي شده كه حدود 400 نوع آنها سمي بوده و از اين ميان 50 نوع آن براي انسان خطرناك است .
به ياد داشته باشيد مارها به دنبال آب ، درخت و سايه هستند و اين درست همان جايي است كه ما به دنبال آن هستيم .
پوشيدن جورابهاي كلفت و بلند كمك بسيار موثري است چرا كه مانع رسيدن دندان نيش مار به سطح پوست مي شود .
همينطور استفاده از باتوم و به زمين كوبيدن آن حين راهپيمايي آنها را از سر راه دور مي كند . و اگر در كوهستان شب را تا صبح مي خواهيد بگذرانيد .
كفش ها را به محل امني چون داخل چادر يا حداقل درون يك كيسه نايلون در بسته منتقل نماييد و اگر امكان وجود مار مي رود قبل از پوشيدن كفش اطمينان حاصل كنيد كه داخل آن نشده باشد .
در نزديكي قله سهند ، شيب كوهستان تند ميشود و نفس ها به شماره مي افتند . پس از چند گام مجبوريم چند ثانيه تامل كنيم و نفسي چاق كنيم .
بلاخره با شنيدن صداي پرچم " يا فاطمه زهرا" كه بر روي قله سهند در حال اهتراز است ، نويد رسيدن بر فراز قله سهند به ما داده مي شود .
قله جام در فاصله نه چندان دور ديده ميشود.
ساعت ، 11 صبح را نشان مي دهد و ما با دقت به قلل اطراف مي نگريم و آنها را در حافظه هايمان مي سپاريم . معروفترين قلل كوهستان سهند عبارتند از : در بخش شمال شرقي كه مشرف به جلگه بستان آباد است قله قوچ گلي ( 3700 متر )
دشت قخ بولاق
در بخش شمالي كه مشرف به جلگه ليقوان و تبريز است قله گيروه ( 3600 متر ) ، در بخش شمال غربي كه مشرف به تبريز و اسكو مي باشد قله سلطان داغي ( 3425 متر )
در بخش غرب كه مشرف به عجب شير ، مراغه و آذرشهر مي باشد قله ميدان داغي ( 3405 متر ) و در بخش جنوب كه مشرف به جلگه هاي مراغه و هشترود ميباشد قله سهند ( 3600 متر ) و قله جام ( 3650 متر ) .
قله جام
بلافاصله از طريق خط الراس به سمت قله جام كه در سمت شرق قله سهند است ادامه مسير مي دهيم . مسير كاملا" سنگلاخ است . در حين عبور از روي سنگهاي بزرگ و كوچك به سنگ قبري برخورد مي كنيم كه تعجب ما را برمي انگيزد .
پس از 45 دقيقه به آرامي بر قله جام گام مي نهيم . باد بشدت در حال وزيدن است . و از همه جالب تر چاه آبي است كه بر فراز قله وجود دارد .
پس از صرف غذايي مختصر ساعت 12 به سمت قخ بولاق ارتفاع كم مي كنيم و ساعت 13:30 در كنار چشمه قخ بولاق سر و صورت خود را مي شوييم و غبار خستگي را از تن مي زداييم و سپس بسمت مراغه حركت كرديم.
